Malawi Bloat Hastalığı

Malawi Bloat

Malawi Bloat  hiç şüphesiz Afrika Cichlid akvaryumlarında en yaygın olan ve can sıkıcı bir hastalıktırBu kadar yaygın olmasına rağmen yine de pek az kişi bu hastalığı kavrayıp  tespit edebilmektedir. Uzmanların konu hakkında ne söylediklerini anlayabilmek için  bu konuyu araştırırken önemli bir zaman harcadım. Tüm bu çalışmalar sonunda  herkesin aynı fikirde olmadığı  fakat hastalığın nedenleri  sebep olan zararlılar ve tedavisi hakkında alınmış ortak kararların olduğunu öğrenmiş bulunmaktayım.

Aşağıdaki çalışmam ise çoğunluğun görüşünü ortaya koymaktadırHastalığın bulguları  ilerleyişi ve belirtilerine karşı ilk müdaheleyi anlatarak başlıyorum. Ardından da hastalıktan korunmak ve tedavi edebilmek için bazı önerilerde bulunarak toparlayacağım.

Genel: Şunu söyleyerek başlamalıyım ki ; Malawi Bloat sadece Malawi Cichlidlerini değil  diğer Afrika Cichlidlerini de ( Victoria Tanganyika vs ) etkileyen bir rahatsızlıktır. Bu ölümcül hastalığa yakalanan tüm Afrika Cichlidlerinin en hassaslarının  temelde bitkisel beslenen balıklar olduğu görülmektedir. Hastalığın olasılıkları hakkında daha fazla bilgi aşağıda yer almaktadır .

Belirtiler: İlk belirti genellikle iştahın azalması olur. Eğer bu aşamada tedavi başlamazsa diğer özellikler de baş gösterir. İkinci safhadaki beliritler  karında anormal şişkinlikler ( bu şişkinlik hastalığa adını vermiştir ) sık nefes alıp-verme  diğer balıklardan kendini soyutlamak  yüzde beyaz çizikler  tankın dibine çöküp öylece yatmak ya da su yüzeyine yakın bölgelerde zamanının uzun kısmını geçirmek olarak gösterilebilir. Balığın anüsü etrafındaki kızarıklıklar da hastalığı ortaya koyan belirtilerdendir. Bu safhadaki belirtiler  hastalığın oldukça ilerlemiş olduğu anlamına gelir.

Bu belirtilerin ortaya çıkması beklenirse geç kalınmış olabilir  dolayısıyla önemli olan  ilk belirtiler ortaya çıktığında çabucak tedaviye geçmektir. Aksi takdirde rahatsızlığa yakalanmış balığın ölümü kaçınılmazdır İkincil safha belirtileri ile birlikte balığın böbrek  karaciğer ve/veya yüzme kesesi derin hasarlar alır bundan dolayı durumu idare etme yönündeki tedaviler balığı kurtarma şansınızı azaltacaktır.

İkincil belirtiler gerçekleştiğinde yapılacak bir müdaheleden sonra ( her nekadar bazı balıkların bu şekilde 1 haftadan uzun bir süre idare ettiğine tanık olsam da ) 24 – 72 saat içerisinde ölüm gerçekleşir. Bu aşamaya gelmiş bir balığın kurtulması duyulmamış birşey olmasa da  bugüne kadar bu safhaya ulaşıp da kurtarmayı başarabildiğim hiç olmadı .

Neden Olan Zararlılar: Bu konu  Bloat hakkında görüş bildirenlerin en çok fikir ayrılıklarına düştükleri konudur. Bazıları hastalığın bakteri kökenli olduğunu söylerken  diğerleri de buna bir parazitin neden olduğunu iddia ediyorlar. Hakim olan görüşe rağmen ben yayınlanmış materyalleri yeniden gözden geçirdiğimde hastalığa parazitlerin neden olduğuna inandım Çoğu araştırmacılar protozoaların  sağlıklı balıkların bağırsaklarında zaten yaşadığını  ancak stres altında iken üremeye başlayarak zarar verici sayılara ulaştıklarını savunmaktadır.

Sayıları arttığında bu parazitler bağırsak sistemi işleyişinin durmasına yol açar. Balığın bağırsak sisteminin çökmesi balığın iştahsız olmasının en büyük nedenidir. Parazitler arttıkça istilacı bir karaktere bürünecek  bağırsağın dışına çıkmak için bağırsak duvarını zorlayarak bloata neden olacaktır.

Not: Balıklar bloatın onları açlıktan ölmeye zorlaması yüzünden değil  hastalığın organlarına bıraktığı büyük hasarlar yüzünden ölür.  Diğer önemli bir tartışma konusu ise bu rahatsızlığın bulaşıcı olup olmadığıdır. Benim kişisel fikrim  hastalığın bulaşıcı olduğu yönündedir. Tecrübelerime dayanarak  bloat sadece tek bir kurban ile yetinmiyor  genelde üç ya da daha fazla bireye bulaşıyor.

Bunun nedeni bütün balıkların aynı faktör yüzünden savunmasız hale gelmeleri olabilir  fakat ben bu konunun bu kadar basit olabileceğini düşünmüyorum. Görüldüğü gibi  belirtiler her balıkta  aynı zamanda ortaya çıkmaz  balıklar daha çok ardarda rahatsızlanırlar. Örnekleyecek olursak ; “A” balığı 1 günde yem yemez  2 gün şişkinlikler belirir ve aynı gün “B” balığının iştahının kaçtığını gözlemleriz  3 gün “B” balığında şişkinlikler belirir ve bu sefer “C” balığının da yeme yaklaşmadığını görürüz  gibi

Bloatın 3 Temel Nedeni:

•Stres: Stresi tetikleyen bir çok faktör olabilir  bu faktörleri liste yapacak olursak  liste uzar gider. Stresin en temel nedeni ise uzun süreli olarak kötü su koşullarının devam etmesidir. Su şartlarının bozuk olmasının nedeni de seyrek olarak yapılan su değişimleri yetersiz havalandırma ( denitrifikasyon bakterileri için de gerekir ) ve aşırı yemlemedir. Her üç faktörün ortak noktası da suda nitrat artışına neden olmalarıdır.

Balıklar  hastalıklarla mücadele ederken birey olarak başarılıdır  fakat ne zamanki kötü su şartlarına uzun süre maruz kalırlar  bunun sonucunda strese girerler ve bağışıklık sistemleri yeteri kadar işlev görmez olur  ( Tıpkı insanlarda olduğu gibi ) Stresin diğer kaynakları balığı yakalamak  nakletmek  dengesiz su değişimleri ve tanktaki diğer balıklardan saklanabilmek için tankta yeterli alan olmamasıdır .

•Tuz: Doğal ortamı daha iyi taklit edebilmek için yaptığımız tuz ( NaCl ) ilavelerinin aşırı olmasıBu hareketin doğruluğu elbette vardır  çünkü Afrika’nın yarık ( yarılma sonucu oluşan ) gölleri alkali ve sert su değerlerine sahiptir ( pH 80 – 89  gH 200 – 400 ppm ) fakat sıradan tuzlar akvaryum suyunuzu alkali hale getiremeyecektir. Suyu sertleştiren kombinasyon çözünmüş Kalsiyum ve MagnezyumdurEğer akvaryum suyunuz yumuşaksa ve siz bu suyun pH / gH değerlerini arttırmak istiyorsanız bunu yapabilmek için bir kaç yol bulunmaktadır.

Ev yapımı bufferlar ( Epsom Tuzu  Kaya Tuzu  Kabartma Tozu karışımı ) kolay ve düşük maliyetlidirBunun haricinde bazı firmaların bu iş için ürettikleri ürünler kullanılabilirKireçtaşı ya da mercan kırığı kullanımı  akvaryum suyunuzun pH değerinin yükselmesine katkı sağlarMinerallerin uzun süre suda barınamayacağını düşünerek yapılacak düzenli ve sık su değişiklikleri akıllıca olacaktırHerhangi bir tahta ya da kütük kullanmanın hiçbir katkısı olmayacağı gibi  az da olsa pH’ın düşmesine sebep olacaktır  ki bu da bu tip tanklarda bizim istemediğimiz bir durumdur

•Yanlış Beslenme Diyeti:

 

Çoğu cichlid – özellikle otçul olanlar – uzun bağırsak yapılarına sahiptir  bu yüzden yediklerini sindirebilmeleri için nispeten daha uzun sürelere ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle  bağırsak rahatsızlıkları bu tip cichlidler için ortak bir sorundur. Dolayısıyla yanlış sindirim ve dışkılama  balığın bağırsak duvarını tahriş edebilir  balığı strese sokabilir ve istilacı parazitlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir.

Bu  doğada otçul beslenen  alg kazıyıcı cichlidlerin ( Tropheus ve Pseudotropheuslar gibi ) yüksek oranda protein içeren ( kankurdu gibi ) ya da et içerikli pellet veya pul yemler ile beslenmeleri sonucunda sık sık başına gelen birşeydir. Bu bilgiler ve tecrübeler ışığında bazı yemleri bu tip balıklara vermekten kesinlikle kaçınmalı ve bazı düşük protein içeren yemlerden de ara sıra kullanmak dikkat edilmesi gereken bir noktadır .

Tedavi: En başta balığınızın yeme karşı olan isteğini kaybettiğini gözlemlediğinizde ( ağzında yavrusu  yumurtası bulunan dişiler tabi ki yem yiyemez  onları hariç tuttuğumu belirteyim ) hemen ayırmalı ve derhal tedaviye başlamalısınız. Bloat tedavisi için benim bildiğim iki etkili yol bulunmaktadır. Birincisi ve en yaygını Metranidazol ( Flagyl veya Emtryl ) ikincisi ise CloutTedaviye başlamadan önce % 30 su değişimi yapılmalı  havalandırma arttırılmalı  takip eden günde ise % 50 su değişimi yapılmalıdırBiyolojik filtrasyon yapan ekipmanlarınızı da bu süre boyunca durdurmak iyi bir fikir olabilir ( her nekadar kullanacağınız ilaçların denitrifikasyon bakterilerine zarar vermediği iddia edilse de )

Eğer tedavi uygulayacağınız akvaryum normalde kullanımda olmayan  tedavi amaçlı bir tank ise ilk bahsettiğim %30 su değişimini yapmak gerekmemektedir%50 su değişimi kısmen önemlidir çünkü tedavinin devam süresi boyunca su değişimi yapmayacaksınızÇıkarmış olduğunuz filtredeki bakteri yaşamının devamı için  filtreyi içi su dolu bir kovada çalıştırmak gereklidir Tedavide ilave olarak kullanacağınız her iki ilaç için de ( Metranidazol veya Clout ) yanında Epsom Tuzu/Kaya Tuzu karışımının kullanılması önerilirHer iki tuzu da %50 – %50 oranında karıştırın ve bu karışımı her 10 galon ( yaklaşık 38 lt ) akvaryum suyuna karşılık olarak bir avuç dolusu miktarda atın.

Epsom tuzu  doğal bir müshildir ve bloata yakalanmış olan balığın karnındaki şişkinliğin inmesine katkı yapacaktır Tedaviyi Metranidazol ile yapıyorsanız  ilacı her 10 galon su için 100 mg uygulayınİhtiyaç olursa  takip eden iki gün de aynı dozajda ilaç kullanınBalık  genelde 1 hafta içerisinde ( tabi bu süre zarfında sağ kalabilirse ) kendini tamamiyle toparlayacaktırBalığın kendini toparladığını anlayabilmek çok uzun sürmez  balığın eski iştahlılığına kavuştuğu gözlemlenirKüçük bir kaba  tanktan biraz su alarak kullanacağınız yem ile bir ölçü ilacı karıştırdıktan sonra  yemlerin yumuşadığını görünce tüm karışımı tanka boşaltabilirsinizİlacı kullanırken  eğer varsa UV cihazlarınızı  kimyasal filtrasyon yapan ( aktif karbon vs ) malzemeleri çıkarın.

Tedavi sonuçlandıktan sonra %50 su değişimi yapmanız önerilir Bloatın Clout ile tedavisi nispeten daha kolaydırYukarıda da bahsettiğim gibi tedaviye başlamadan önce aktif karbon gibi ilacın etkisini absorbe edebilecek düşürecek tip malzemeleri kullanmayınız %30 – %40 su değişimi ile tedaviye başlayınızKüçük bir kaba tanktan su alıp  içerisine her 10 galon ( yaklaşık 38 lt ) su için 1 tablet Clout uygulamak idealdirİlaç  su içerisinde iyice çözündükten sonra karışımı tanka dökerken acele etmeyiniz  dikkatlice ve sabırla ( belki tüm dozajı vermeniz yarım saatinizi alabilir ) tanka boşaltınız.

Çünkü bu ilaç çok güçlü tesirlidir ve kullanmadan önce kullanım talimatlarını okumanız yararınızadır  böylece zaten stres yüklü olan balığı şoka uğratma riskini ortadan kaldırmış olursunuzTabi bundan önce %30 – %40 su değişimini yapmayı unutmayınızGünlük olarak su değişimi yapmak Clouttan maksimum verim alabilmek için şarttırAyrıca su değişimi eski ve etkisini kaybetmiş kimyasalı ( ilacı ) sudan dışarı atmanıza yardımcı olur.

Eğer vücuttaki iltihap çok şiddetli değilse 3 günlük Clout tedavisi yeterli olacaktır. Şiddetli ise genelde 5 günlük tedavi yeterlidir5 günlük tedavinin de yeterli gelmediği bir durumda ise  tedaviye vereceğimiz 2 günlük aradan sonra aynı tedaviyi tekrar uygulamak gerekir. Tedavi bittikten ve son dozu vermenizin üzerinden 24 saat geçtikten sonra son bir kez daha su değişimi yapınız. Her iki ilaç da bloata karşı etkilidir. Clout  özellikle balıklar için üretilmiş güçlü bir ilaçtır.

İçine Metranidazolun da dahil olduğu diğer bir çok ilaç  insanlar için üretilenlerin birer kopyasıdır. Tecrübelerime dayanarak  Metranidazol sadece hastalığın yayılmasını önlemekte işe yarıyor. Durumu iyiye götürmede nispeten daha az etkilidir. Clout  bloata yakalanmış balığın tedavi edilmesinde daha etkilidir  ancak şunu belirtmeliyim ki ; Clout  tankınızdaki silikonu ve hava hortumlarını maviye boyayacaktır. Eğer dikkatli olunmazsa temas ettiği çoğu şey üzerinde aynı etkiyi bırakacaktır .

İlave Not: Bu tip ilaçları kullanırken tankınızda açık olan aydınlatma armatürlerini de kapatmalısınız. Her iki ilaç da UV ışınları tarafından yok edilebilecek bir içeriğe sahip değildir  ancak tankınızın karanlık ve loş olması balığınızın rahatlamasına ve iyileşmesine katkıda bulunacaktır Metranidazol 80ºF ( yaklaşık 2666ºC ) gibi yüksek sıcaklıklarda daha randımanlı olabilmektedir. Bu durumda da havalandırma arttırılmalıdır  çünkü sıcaklık yükseldikçe sudaki oksijen oranı azalacaktır. Su sıcaklığını yükseltmek etkili bir yol olabilir  çünkü balığın metabolizması hızlanacak ve bağışıklığını arttıracaktır.

http://www.gencmekan.com sitesinden alınmıştır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s